“Ik wil niet doorgeven wat ik zelf heb meegemaakt”

Voor Elke* begint armoede niet bij een lege koelkast. Het zit ook in de kleine keuzes van elke dag. Koop ik dit nog? Kan ik mee naar die uitstap? Is er genoeg over voor de rest van de maand?

Ze kent dat gevoel al van jongs af aan. Elke groeide op in een gezin waar geld schaars was. Haar mama deed wat ze kon, maar sommige gewoontes uit die tijd draagt Elke vandaag nog altijd met zich mee.

“Je leert al jong om met weinig rond te komen.”

Wie van jongs af aan weinig heeft, leert vaak om creatief om te gaan met wat er wél is. Ook Elke heeft dat meegenomen in haar volwassen leven. Ze rekent, puzzelt en probeert haar uitgaven zo goed mogelijk te spreiden. Een maaltijd voor een paar euro op tafel zetten kan zelfs een kleine overwinning zijn.

Maar het constante rekenen weegt. Geld is nooit helemaal uit haar gedachten. “Je bent voortdurend aan het tellen en puzzelen. Het neemt veel ruimte in in je hoofd.”

Vandaag leeft Elke van een beperkt inkomen. Eerst komen de huur, de energie, de boodschappen en andere vaste kosten. Wat daarna overblijft, is voor haarzelf. En net daar worden de keuzes soms pijnlijk klein.

Als verzorging niet vanzelfsprekend is

Een bezoek aan de kapper of nieuwe verzorgingsproducten kopen: het kan een groot verschil maken in hoe je je voelt. Maar bij een krap budget verdwijnen net die zaken vaak als eerste. “Jezelf verzorgen komt bij mij vaak pas op de laatste plaats. Terwijl ik weet dat ik me zekerder zou voelen als ik daar meer ruimte voor had.”

Dat is wat verzorgingsarmoede zo ingrijpend maakt. Het gaat niet alleen over geen shampoo, tandpasta of wasmiddel kunnen kopen. Het raakt ook aan hoe je jezelf ziet en hoe vrij je je voelt om deel te nemen aan het dagelijkse leven.

Elke heeft dat zelf ervaren. “Een opmerking over je uiterlijk kan hard aankomen wanneer je al onzeker bent. Daarom annuleer ik soms een afspraak waar ik eigenlijk graag naartoe zou gaan. Ik wil niet dat anderen merken dat ik het moeilijk heb.”

Wat anderen niet zien

Toch is armoede vaak onzichtbaar. Iemand kan er verzorgd uitzien, vrienden hebben, buitenshuis koffie drinken en toch voortdurend moeten nadenken over geld.

Ook voor Elke zitten die keuzes soms in heel gewone momenten. Op restaurant kiest ze bewust een goedkoper gerecht. Geen drankje nemen betekent dat ze later nog iets anders kan doen. En een koffie buitenshuis is een kleine luxe. Zo probeert ze de weken leefbaar te houden binnen haar budget.

“Soms wil ik ook gewoon kunnen deelnemen aan een sociale activiteit. Dan leef ik de weken ervoor bijvoorbeeld goedkoper.”

Wat ze zeker niet wil, is dat haar financiële situatie haar hele identiteit bepaalt. Ze haalt plezier uit creatieve dingen, zoekt mooie spullen in tweedehandswinkels en probeert met weinig iets bijzonders te maken. “Geldgebrek kan een deel van mijn leven zijn, maar het bepaalt niet wie ik ben.”

Armoede stopt niet altijd bij één generatie

Wat haar het meest bezighoudt, is de toekomst. Want Elke weet hoe sterk armoede kan doorwerken van de ene generatie naar de volgende. De manier waarop je als kind wel of niet leert omgaan met geld, kan je nog lang blijven achtervolgen.

Ook haar eigen relatie met geld is daardoor gekleurd. Geld uitgeven roept schuldgevoel op. Veel verdienen voelt bijna ongemakkelijk. “Soms heb ik het gevoel dat ik geen geld mag hebben of verdienen. Alsof ik het niet waard ben.” 

Dat inzicht maakt het voor haar nog belangrijker om de cirkel te doorbreken. “Mijn mama heeft altijd haar best gedaan. Maar ik wil niet doorgeven wat ik zelf heb meegemaakt.”

De Voedselbanken bieden meer dan eten

Armoede is veel meer dan een tekort aan geld. Het is de stress van voortdurend moeten kiezen, jezelf dingen ontzeggen en het gevoel hebben dat je er alleen voor staat.

Daarom is voedselhulp meer dan een pakket met boodschappen. Als een deel van de dagelijkse kosten wordt opgevangen, ontstaat er opnieuw wat ademruimte. Voor de facturen, voor verzorgingsproducten of gewoon om het einde van de maand te halen.

Maar voedselbanken bieden ook menselijk contact. Tijdens de ontmoetingen met onze vrijwilligers vinden mensen een glimlach en een luisterend oor. Voor mensen die het financieel moeilijk hebben, is die verbinding vaak heel waardevol.

Elke weet hoe belangrijk het is dat mensen niet gereduceerd worden tot hun financiële situatie. Armoede mag een deel van iemands verhaal zijn, maar nooit het hele verhaal.

Maak jij mee het verschil? Steun de Voedselbanken.

* Elke is een schuilnaam. De foto bij dit verhaal is illustratief.

terug naar overzicht

Hou je ervan om mensen te helpen? Ben je sociaal en meevoelend? Steek je graag de handen uit de mouwen en wil je net als wij honger en voedselverlies de wereld uit helpen? Laat dan zeker van je horen!

Ontdek de vacatures van de Regionale Voedselbanken

Van logistiek en bevoorrading tot administratie en communicatie: de Regionale Voedselbanken zijn steeds op zoek naar gemotiveerde vrijwilligers. Kan je je minstens 1 dag per week vrijmaken? Van harte welkom!

Word vrijwilliger bij een vereniging in je buurt

De Voedselbanken tellen meer dan 600 lokale aangesloten verenigingen. Zij bezorgen het ingezamelde voedsel gratis aan mensen in nood, en bieden hun daarbij ook een luisterend oor. Help je mee?

 

 

Elke bijdrage, hoe klein ook, maakt een verschil. Wist je dat je met 25 euro maar liefst 174 maaltijden op tafel brengt?

EENMALIGE GIFT

Voor elke gift van 40 euro of meer ontvang je een fiscaal voordeel van 45%. Een gift van 40 euro kost je dus maar 22 euro.

MAANDELIJKSE GIFT

Met periodieke steun bereiken we samen een groter doel.

LEGATEN

Met een legaat beteken je ook na je levenseinde veel voor mensen in nood.

START ZELF EEN FONDSENWERVINGSACTIE VIA FACEBOOK

Jouw fondsenwervingsactie geeft kwetsbare mensen een duwtje in de rug.